Türkiye’de balıkçılığı ‘ağlarıyla’ ördü

ISPARTA – Üç tarafı denizlerle çevrili Türkiye’nin en önemli balık ağı üreticilerinden olan , hem balık avcıları hem de kültür balıkçılığı için üretim yapıyor. Dede mesleği olarak Afyonkarahisar’da başlayan balık ağı üretimini bugün üçüncü kuşakla Isparta’da sürdüren Akdeniz Balık Ağları Sahibi Turgay Çalışkan, “Sektörün en yüksek kapasiteli üreticisi olarak faaliyetimize devam ediyoruz” dedi. 2 milyon dolarlık yatırımla 2 yıl önce Isparta Organize Sanayi Bölgesi’nde kiralık bir tesise taşıdığı üretimi tekrar Afyonkarahisar’a, bu sefer kendi tesislerinde yapmaya hazırlanan Çalışkan, ürünleri ile tüm Türkiye’ye ulaşıyor. Karadeniz ve Ege’deki pazar hakimiyetine, Teşvik Yasası’nın balık çiftliklerine verdiği destekle Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu’yu da ekleyen Çalışkan, “Türkiye’de göller, barajlar, akarsular bizden sorulur. Ürettiğimiz ağları kullanmayan balık çiftliği yok denecek kadar az” diye konuştu. Kalifiye eleman bulmakta zorlanınca Ayfon’dan Isparta’ya 10 yıldır birlikte çalıştığı bayan elemanları da getiren Çalışkan, ürünleri ile Türkiye’nin ihtiyacını karşılarken ihracatı da es geçmediklerini ifade ediyor. “İhracat olmazsa olmazlarımızdan” diyen Çalışkan, şu anda Bulgaristan’a ihracat yaptıklarını, Yunanistan’dan ise talepler aldıklarını dile getirdi. Çalışkan, üç kuşaktır devam eden başarılarını KOBİDEN’e anlattı.

Denize kıyısı olmayan bir yerde yaşamanıza rağmen balık ağı üretiyorsunuz. Bu hikaye nasıl başladı?

18 yıldır bu sektörün içerisindeyiz. Bu işten başka birşeyi seçme şansımız yoktu. Çünkü bizim dede mesleğimizdir ağ örmek. Babam Ali Çalışkan, Afyon Dinar’da balık ağı üreticisiydi. Ben de üçüncü kuşak olarak bayrağı devraldım. O yıllarda elde örülen ağların yerini teknolojiyle birlikte makine örgüsü ağlar aldı.

Ne çeşit ağlar üretiyorsunuz?

Türkiye’de raşel tipi düğümsüz ağ üreten iki firmadan biriyiz. Tesisimiz her türlü göz aralığında, her boyutta ve her renkte ağ üretebilecek kapasiteye uygun olarak yapılanmasını sağladı. Düğümsüz ağlarımız dışında misina ağ üretimi yapan tek firmayız. Misina ağlar daha önce İtalya’dan geliyordu. İthalata kota konulmasının ardından iç piyasada oluşan açığa biz cevap veriyoruz. Bu ağın yapımında kullandığımız misinayı İtalya’dan, diğer ağlarımızın ipliklerini ise Uzak Doğu’dan ithal ediyoruz. Çünkü ülkemizde bu ipliğin üretimi yapılmıyor. Sadece Sabancı Holding bünyesinde üretiliyor, o da kendi ihtiyacını karşılıyor. Ürettiğimiz ağlara 10 yıl ömür biçiyoruz ama iyi bir kullanımla bu süreyi uzatan müşterilerimiz var.

Makine parkurunuz ne durumda?

Eski teknoloji düğümlü ağ ören makinelerimizi elden çıkardık. Onları İstanbul’daki firmalara sattık. Yerine ithal, son teknoloji makineler getirttik. Bu yatırım bize 2 milyon dolara mal oldu. 2008 yılına ait makinelerle, sektörde son teknolojiyle üretim yapıyoruz. Makinelerimizin tamamını Japonya’dan getirdik. Ürettiğimiz ağlar kimyasal herhangi bir madde içermiyor. Monoflament dediğimiz misina ve multiflament dediğimiz naylon tipi yüksek yoğunluklu hammaddelerden üretiliyor.

Dedeniz üretime Afyon’da başlamış. Peki siz ne zaman Isparta’ya geldiniz?

Daha önce Afyonkarahisar- Dinar’da üretim yapıyorduk. Tesisimizi Isparta’ya taşımamızın üzerinden 2 yıl geçti. Ancak burada kiracıyız. Isparta’da üretime, biraz önce bahsettiğimiz 2 milyon dolarlık makine yatırımıyla başladık. 2011 yılında yine Dinar’da, bu sefer kendi tesisimizde olacağız. Şu anda orada bir tesis yatırımımız var. 300 bin TL’lik bina yatırımının ardından, kendi tesisimizde üretime geçeceğiz. Afyonkarhisar’da Teşvik Yasası’nın avantajlarından da faydalanacağız.

Ağlarınız nerelere kadar ulaşıyor?

Aylık 25 ton üretim kapasitemiz var. Kapasitemizin tamamını kullanıyoruz. 3 vardiya çalışıyoruz. Tesisimizde 18 kişi istihdam ediyor. Kültür balıkçılığının yanı sıra balık avcıları için de ağ üretiyoruz. Neredeyse ülkeye ağ yetiştiremez duruma geldik. Ekonomideki belirsizlik ortadan kalksa, makine yatırımıyla kapasite artışına gideceğiz ama şu anda bunun kararını almak için riskli bir dönemdeyiz. Bu sebeple vardiya artışıyla gelen taleplere cevap vermeye çalışıyoruz. Karadeniz ve Ege’de iyi bir pazar payına sahibiz. Doğu’da ise Batman başta olmak üzere Elazığ, Malatya ve Diyarbakır’da varız. Pazar payı vermektense şunu söyleyebilirim ki; ağ üretiminde tek tabancayız.

Aynı başarıyı ihracat için de söyleyebilir miyiz?

İç piyasadan gelen talepler kapasitemizi fazlasıyla doldursa da ihracat olmazsa olmazlarımız arasında. Şu anda Bulgaristan’a ihracat yapıyoruz. Yılda 10 ton kadar balık ağı gönderiyoruz. Bu da 75 bin dolar gibi bir rakama tekabül ediyor. Bu rakamı önümüzdeki 3 yıllık süreçte artırma gayreti içinde olacağız. Yunanistan’dan da talepler alıyoruz. Önümüzdeki süreçte hedef pazar olarak gördüğümüz Yunanistan’la çalışmaya başlayacağız.

Kriz dönemini nasıl geçirdiniz?

O dönemde en büyük sıkıntımız nakit döngüsündeki aksaklıklardı. Bunu dışında ilk kez stok için üretim yaptık. Çareyi kapı kapı dolaşmakta buldum. Kriz süresince elimde çanta Türkiye’de gitmediğim balık çiftliği kalmadı. Bu vesileyle sektörün Doğu Anadolu’da geldiği noktayı görme şansım oldu. Devlet balık için üretimi teşvik ediyor. Dolayısıyla kapasitemizi yeni açılan balık çiftlikleriyle doldurduk. Doğu’daki çiftlikler devletten kilo başına 85 kuruş teşvik alıyor. Totalde bu ciddi bir rakam. Şöyle ki, bir balık çiftliği kurmaya karar verdiğinizde maliyetinizin yüzde 80′ini devletten teşvik olarak alıyorsunuz. 500 ton kapasiteli bir balık çiftliği aşağı yukarı 450 bin TL’ye kurulur. Bunun ortalama 350 bin TL’sini devlet karşılıyor. 2013 yılına kadar geçerli olan bu yasadan maksimum düzeyde faydalanılması gerek. Teşvik Yasası’nın Doğu Anadolu’ya en büyük karı, kurulan balık çiftlikleri diye düşünüyorum.

Afyon’dan gelirken bayan elemanlarımızı da getirdik

İşsizimiz çok ama ne yazık ki kalifiye eleman yok. Bizim dikim işlerimizi bayan elemanlarımız yapıyor. 10 yılı aşkın süredir birlikte çalıştığımız bayan dikim elemanlarımızı Afyonkarahisar’dan gelirken beraberimizde getirdik. Çünkü bu işi yapabilecek elaman bulmamız çok zordu.

Kaynak : kobiden.com