SANALBASIN ULUSAL MEDYA

Toprak Tv ( Canlı yayın )

SON DAKİKA

Ziraat Bankası Hayvancılık Kredileri

Ziraat Bankası Bitkisel Üretim Kredileri

Karayolları Meteorolojik Tahmin Sistemi

Son Depremler

Çineli üreticiler: Kim yalan söylüyor

Print Friendly

Meclis eski Başkanı ve AKP Manisa milletvekili Bülent Arınç, parti kongresinde çiftçi Süleyman Aksu söz alarak: `Yüzümüz gülmüyor başkanım, çiftçi mağdur, piyasanın haline bakın. Bir AKP`li olarak teessüf ediyorum, borcumuzu ödeyemez duruma düştük` diyerek konuşmasını sürdürürken Arınç, çiftçiyi `otur yerine` diyerek azarladıktan sonra `7 senedir tek başına iktidar olan bir parti halkın yüzde 50`sinin oyunu alan bir parti, çiftçiyi öldüren bir parti değildir. Yalan söylüyorsunuz. Bu kadar utanmazlık olur mu? Bu nasıl saçma bir şey. Ne demek öldük bittik. Bak beni oruçlu ağzımla çok konuşturma` yanıtını vermişti.

Biz de kimin yalan söylediğini açığa çıkarabilmek için Çine Ziraat Odası Başkanı Mehmet Bal`ın ve Çineli üretici köylülerin görüşlerine başvurduk.

Çineli üreticiler mısır, yaş sebze, zeytin ve hayvancılıkla geçimini sağlıyorlar. Tarımsal üretim oldukça iyi. Ama üreticilerin durumlarının iyi olmadığı Ziraat Odası Başkanı Mehmet Bal, `Odamıza bağlı üretici köylüler uygulanan tarım politikaları neticesinde hızla yoksullaşmaktadır` sözlerinden anlaşılıyor.

Bal yoksullaşmanın nedenini şöyle özetliyor: `Tarımsal girdilerimiz olan; mazot, gübre, tohum, tarımsal sulama ve elektrik gibi üretim için gerekli olan temel ihtiyaçlarımızda sürekli artışlar yaşanırken ürettiğimiz ürünlerimize uygulanan fiyat politikaları maliyetimizin altında kalmaktadır. Örneğin mısırın kilogram maliyeti asgari 45 YKr`dir. Devletin açıkladığı baş fiyat ise 43 YKr`dir. Bu fiyat TMO`nun brüt fiyatıdır. Üreticinin eline en fazla 41 YKr geçmektedir. Tüccarın alım fiyatı ise 37-38 YKr`dir. Ziraat Odaları Birliği olarak bir rapor hazırlayarak bakanlığa ilettik. Bu raporda mısırın kilogram başına 50 YKr olması talebimiz yanında ayrıca ürün başına tarımsal desteklerin artırılmasını, gübre, mazot ve tarımsal sulamada kullandığımız elektrik fiyatlarının aşağı çekilmesini talep ettik. Şu ana kadar herhangi bir gelişme göremedik.`

Bu yıl zeytin bol olmasına rağmen bazı bölgelerde kuraklıktan kaynaklı yüzde 60 ila yüzde 80 oranlarında verim düşüklüğü var. Bal, İl Tarım Müdürlüğü Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi ve Ziraat Odaları olarak 2007 yılında bunun için bir rapor hazırlayarak Tarım Bakanlığına gitmelerine rağmen soruna çözüm üretemediklerini söylüyor.

Takdir kamuoyunun

Hayvancılık konusuna da değinen Bal, hayvancılığın daha da vahim durumda olduğunu ifade ediyor: Yem fiyatları almış başını gidiyor, pamuk da para etmeyince pamuk ekim alanlarının azalması hayvancılığı da baltalamıştır. Pamuktan besi yemi olarak elde edilen kapçık ve küspe fiyatları artmıştır. Hayvanlarımız Ege-Et kombinasında yirmi gün öncesine kadar kilosu 10.50 ytl`den kesilirken bugün bu fiyat 9.50 ytl`ye düşmüştür. Bu düşüş tüketiciye de yansımıyor, kasaplarda et yine 15 ytl`den satılıyor. Gerçekler böylesine ortadayken eski meclis başkanı Bülent Arınç haksız yere çiftçi kardeşimizi azarlamıştır. Üretici yerden göğe kadar haklıdır, kimin yalan söylediğini yaşadığımız bu gerçekler doğrultusunda kamuoyunun takdirine bırakıyorum.` (Çine/EVRENSEL)

Celal Şenol 2008-09-26 Evrensel

GIDA GÜVENLİĞİ VE KALİTESİNİN DENETİMİ VE KONTROLÜNE DAİR YÖNETMELİK

Print Friendly

Tarım ve Köyişleri Bakanlığından:GIDA GÜVENLİĞİ VE KALİTESİNİN DENETİMİ VE  KONTROLÜNE DAİR YÖNETMELİK

 BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, gıda güvenliğinin ve kalitesinin temini için gıda işyerlerinin asgari teknik ve hijyenik şartları ile gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin Türk gıda mevzuatına uygunluğunun denetim ve kontrol hizmetleri ile işyeri sorumluluklarına dair usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; gıda güvenliğinin ve kalitesinin temini için gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin birincil üretim aşaması dâhil olmak üzere üretim, işleme ve dağıtım aşamalarında asgari teknik ve hijyenik şartları gözeterek, gıda denetim ve kontrol hizmetleri ile izlenebilirlik, işyeri sorumluluğu ve itiraz hakkına ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 27/5/2004 tarihli ve 5179 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun 7 nci, 10 uncu, 16 ncı, 17 nci, 18 inci, 23 üncü ve 25 inci maddelerine, 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7 nci maddesi, 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 15 inci maddesi, 22/2/2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 7 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Denetim: Ulusal düzeyde bu Yönetmelikte belirtilen kriterlere uygunluk işlemleri açısından Tarım ve Köyişleri Bakanlığı; bunun dışında gıda üretim, satış ve toplu tüketim yerlerinin denetlenmesi açısından kendi özel mevzuatına göre yetkili il özel idaresi, belediye ve Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından veya mahalli mülki idare amirin koordinasyonu veya işbirliğinde, gıda kontrol hizmetlerinin yürütülmesi ve/veya doğrulanması için yapılan işlemleri,

b) Doğrulama: Belirtilen şartların karşılandığına ilişkin objektif kanıtların incelenerek veya göz önünde bulundurularak yapılan denetim ve kontrolü,

c) Düzeltici faaliyet: HACCP planında kritik kontrol noktasında kritik limitin dışına çıkıldığı saptandığında uygulanması gereken işlemi, yapılacak faaliyeti,

ç) Geçerli kılma: İşletme tarafından özel kullanım amacına veya uygulamasına yönelik gerekliliklerin karşılandığına ilişkin objektif kanıtlar doğrultusunda yapılan kontrolü,

d) Gıda/Gıda maddesi: Tütün ve sadece ilaç olarak kullanılanlar hariç olmak üzere; içkiler ve sakızlar ile hazırlama ve işleme gereği kullanılan maddeler dahil, insanlar tarafından yenilen ve/veya içilen ham, yarı mamul veya mamul her türlü maddeyi,

e) Gıda güvenliği: Gıdalarda olabilecek fiziksel, kimyasal, biyolojik ve her türlü zararların bertaraf edilmesi için alınan tedbirler bütününü,

f) Gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeler: Gıda ile temasta bulunan veya bulunmak üzere imal edilen her türlü madde ve malzemeleri,

g) Gıda işletmecisi: İthal ettikleri, ürettikleri, işledikleri, imal ettikleri, depoladıkları nakil veya dağıtımını yaptıkları, satışa ve tüketime sundukları gıda maddelerinin Türk gıda mevzuatı şartlarına uygunluğundan sorumlu olan gerçek veya tüzel kişileri,

ğ) Gıda İşyeri: Kâr amaçlı olsun veya olmasın kamu veya özel kişi veya kuruluşlar tarafından gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin üretimi, işlenmesi ve dağıtımı faaliyetlerinin herhangi bir aşamasında faaliyet gösteren işyerini,

h) Gıda kodeksi: Türk Gıda Kodeksini,

ı) Gıda Kontrolörü/Gıda Denetçisi: Gıda kontrol ve gıda denetim iş ve işlemlerini yerine getirmek üzere, en az 4 yıllık lisans eğitimi almış ziraat, gıda, kimya, su ürünleri mühendisleri, veteriner hekimler, kimyagerler, biyologlar ile gıda bilimi konusunda en az yüksek lisans yapmış diğer meslek gruplarından resmî kontrolleri yapan yetkili makam tarafından, uzmanlık alanlarında kendi görevlerini yeterince yapmak ve resmî kontrollerin aynı şekilde yürütülmesini sağlamak üzere Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca eğitim verilerek yetkilendirilmiş kişileri,

i) Gıda kontrolör yardımcısı/Yardımcı denetim elemanı: Gıda kontrolörü/gıda denetçisine gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin denetim ve kontrol işlemlerinde yardımcı olmak üzere 5179 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce denetim görevi yapanlar ile Sağlık Bakanlığında çevre sağlık teknisyeni olarak görev yapmakta olan sağlık memuru unvanlı kişileri,

j) Gıda maddesi etiketi: Gıda maddesini tanıtıcı her türlü yazılı veya basılı bilgi, marka, damga ve işaretleri içeren ve gıda ile birlikte sunulan veya ambalajında basılı bulunan tanıtım bilgilerini,

k) Gözetim: Bir veya daha fazla sayıda gıda işletmesinin, gıda işletmecisinin ve faaliyetlerinin dikkatli bir şekilde incelenmesi,

l) HACCP: Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları olarak tanımlanan, gıda güvenliği için önemli olan tehlikeleri tanımlayan, değerlendiren ve kontrol eden sistemi,

m) HACCP planı: İlgili ürünün üretim sürecinde gıda güvenliği açısından önemli olan tehlikelerin kontrol altında tutulduğundan emin olmak amacıyla HACCP ilkelerine uygun olarak hazırlanmış dokümanı,

n) HACCP sistemi: HACCP planı veya planlarını yürütmek ve amaçlarını yerine getirmek için gereken organizasyon yapısı, prosedürleri, süreçleri ve kaynakları,

o) HACCP izleme: Kritik Kontrol Noktasının kontrol altında olup olmadığının değerlendirilmesi amacıyla kontrol parametrelerinin gözlem veya ölçümlerinin planlı bir sırada yürütülmesini,

ö) HACCP tetkiki: HACCP planı ve buna ilişkin sonuçlar dahil, HACCP sisteminin planlanmış düzenlemelere uyup uymadığını, etkili biçimde uygulanıp uygulanmadığını ve amaçlarının yerine getirilmesi için uygun olup olmadığını saptamak üzere yapılan denetim ve kontrolü,

p) Hijyen: Tehlikelerin kontrolü ve amaçlanan kullanımını hesaba katarak, bir gıda maddesinin insan tüketimine uygunluğunun sağlanması için gerekli önlemler ve koşulları,

r) İnceleme: Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeler ile ilgili konuların, 5179 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, 5393 sayılı Belediye Kanunu ile 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ve bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğunun sağlanması için yapılan incelemeyi,

s) İşleme: Isıtma, tütsüleme, tuzlama, olgunlaştırma, yumuşatma, ekstrüzyon, kurutma, salamura, pulp üretimi veya bunların kombinasyonunu kapsayan, başlangıçtaki ürünü önemli ölçüde değiştiren ve muhafaza eden herhangi bir faaliyeti,

ş) İşlenmemiş gıdalar: Bölünen, parçalanan, koparılan, dilimlenen, kemiklerinden ayrılan, doğranan, kabuğu-zarından ayrılan, kıyılan, kesilen, temizlenen, dış kabuğundan ayrılan, öğütülen, soğutulan, dondurulan, derin dondurulan veya çözündürülen ürünleri kapsayan, işlenmemiş gıda maddelerini,

t) İşlenmiş gıdalar: Ham maddelerin işlenmesi sonucu elde edilen ve üretimleri için gerekli olan veya özeliklerini kazandıran bileşenleri içerebilen gıda maddelerini,

u) İyi uygulama rehberleri: Birincil üretim dahil olmak üzere ürüne ait üretim, işleme ve dağıtım aşamalarında, bulaşan kontrolü, su, organik atıklar ve gübrelerin kullanımı, bitki koruma ürünleri ve veteriner ilaçların kullanımı, haşere kontrolü, izlenebilirlik, geri toplama, atık yönetimi, kayıt tutma, iyi üretim uygulamaları, iyi hijyen uygulamaları, HACCP esaslarının uygulanışı, gıdaların fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik güvenliği gibi gıda güvenliğini sağlamaya yardımcı olan Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından veya Tarım ve Köyişleri Bakanlığının gözetiminde hazırlanan rehber niteliğindeki yayınları,

ü) İzleme: 5179 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, 5393 sayılı Belediye Kanunu ile 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununa uygunluk durumuyla ilgili genel bir fikir elde etmek amacıyla, planlı olarak yürütülen bir dizi gözlem veya ölçümleri,

v) İzlenebilirlik: Üretim, işleme ve pazarlama ile ilgili sürecin her aşamasında, gıda maddesine karıştırılması tasarlanan veya muhtemelen ortaya çıkabilecek istenilmeyen herhangi bir maddenin izlenmesini,

y) Kalite kontrolü: Tüketime arz edilen gıda maddelerinin Türk gıda mevzuatına uygunluğunun tespitini,

z) Kalite: Gıda maddelerinin mevzuatla belirlenmiş kriterlere uygunluğunu tayin eden özelliklerinin toplamını,

aa) Kontrol planı: Türkiye genelinde uygulanan gıda denetim ve kontrol sisteminin yapısı ve organizasyonu konusunda genel bilgileri içeren, İçişleri Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan planı,

bb) Kontrol: Gıda maddeleri ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeleri üreten ve satan işyerlerinin, asgari teknik ve hijyenik şartları ile bu yerlerde üretilen ve satılan gıda maddelerinin ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin Türk gıda mevzuatına uygunluğunun tespitini,

cc) Kritik Kontrol Noktası: Bir gıda güvenliği tehlikesini önlemek, ortadan kaldırmak ya da riski kabul edilebilir bir düzeye indirgemek için belirli bir kontrol önleminin uygulanmasının gerekli olduğu bir aşamayı,

çç) Kritik limit: Bir koşulun, parametrenin kabul edilebilir veya kabul edilemez olma durumunu belirleyen kriteri,

dd) Muayene ve analiz: Numune alma işlemi ile başlayan ve o partinin istenilen özelliklere uygunluğunu kontrol etmek için yapılan işlemlerin tümünü,

ee) Mübadeleye konu gıda maddeleri: Satmak veya sair şekilde devretmek üzere depolama, satış maksadıyla teşhir etme ve her ne surette olursa olsun devredilen gıda maddelerini,

ff) Nihaî tüketici: Gıdayı herhangi bir ticarî amaçla kullanmayan en son gıda maddesi tüketicisini,

gg) Numune alma: Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin 5179 sayılı Kanuna uygunluğunun denetlenmesinde, çevreden toplanması da dahil, üretim, işleme, dağıtım aşamalarından numune alınmasını,

ğğ) Numune: İmal tarihi, parti/kod/seri numarası aynı ve alındığı kitleyi, partiyi her yönüyle temsil edebilecek miktar ve nitelikte olan, muayene ve analiz amacıyla alınan gıda veya gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeyi,

hh) Önleyici faaliyet: Olası uygunsuzluk, hata ya da diğer istenmeyen durumların nedenlerinin ortadan kaldırılması ve oluşmasını önlemek için yapılan işlemi,

ıı) Piyasaya arz: Gıda maddelerinin tedarik veya tüketim amacıyla bedelli veya bedelsiz olarak piyasada yer alması için yapılan faaliyeti,

ii) Sanitasyon: Halk sağlığını korumak amacı ile yüzeylerden gıda kalıntıları, mikroorganizmalar, yabancı maddeler ve temizlik maddeleri kalıntıları gibi kirlerin uzaklaştırılması için alınan önlemlerin tümünü,

jj) Sapma: Kritik limite uygunsuzluk halini,

kk) Sorumlu yönetici: Gıda mevzuatına uygun üretim yapılmasında, işveren ve/veya tüzel kişilik yasal temsilcisi ile birlikte sorumlu olan yöneticiyi,

ll) Şahit numune: Numunenin alındığı parti ve kitleden, numune ile birlikte alınan, itiraz ve ihtilaflı durumlar için ayrılan numuneyi,

mm) Tağşiş: Gıda maddelerinin ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin, mevzuata veya izin verilen özelliklerine aykırı olarak üretilmesi halini,

nn) Taklit: Gıda maddesini ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerini; şekil, bileşim ve nitelikleri itibariyle evsafında olmayan özellikleri haiz gibi göstermeyi,

oo) Tehlike: Gıda maddesinde olan ve oluşabilecek fiziksel, kimyasal ve biyolojik olarak sağlık yönünden ortaya çıkabilecek potansiyel zararı,

öö) Tehlike analizi: Tehlike ve tehlikeye yol açan koşulların, hangilerinin gıda güvenliği açısından önemli olduğuna karar verebilmek için, bu tehlikeler ve koşullar konusunda bilgi toplama ve değerlendirme sürecini,

pp) Tetkik: Bu Yönetmelik kapsamında yürütülen faaliyetler ile sonuçlarının planlanan düzenlemelere uygunluğunun, bu düzenlemelerin etkili olarak uygulanıp uygulanmadığının ve belirlenen amaçlara uygunluğunun Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından bir sistem dahilinde ve bağımsız olarak incelenmesini,

rr) Türk gıda mevzuatı: Gıda maddeleri ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeleri; özellikle gıda güvenliğini ve kalitesini düzenleyen, gıda maddeleri ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin üretimi, işlenmesi, dağıtımı ve satışı ile her aşamayı kapsayan tüm mevzuatı,

ss) Üretim, işleme ve dağıtım aşamaları: Bir ürünün ithalatı dahil, birincil üretimden başlayarak, işlenmesi, depolanması, nakliyesi, nihai tüketiciye satışı veya arzını,

şş) Yetkili idare: Tarım ve Köyişleri Bakanlığı/özel mevzuatına göre yetkili il özel idaresi ve belediyeyi

ifade eder.

 

İKİNCİ BÖLÜM

Gıda Güvenliği Şartları ve İyi Uygulama Rehberleri

Gıda güvenliği şartları

MADDE 5 – (1) Gıda güvenliği şartları aşağıdaki hususları kapsar.

a) Piyasaya arz edilecek gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin Türk gıda mevzuatına uygun olması zorunludur. Güvenli olmayan gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeler piyasaya arz edilemez.

b) Gıda;

1) Sağlığa zararlı olması,

2) Tüketime uygun olmaması durumlarında,

güvenli sayılmaz.

c) Herhangi bir gıdanın güvenli olup olmadığının saptanmasında;

1) Gıdanın tüketici açısından; üretim, işleme, depolama, dağıtım ve satış aşamalarının her birinde normal kullanım koşullarına uygun olup olmadığına,

2) Etiket bilgilerine ve/veya gıdanın içeriğinin sağlığa zararlı olabilecek etkilerine dair tüketiciye verilen bilgiye,

bakılır.

ç) Herhangi bir gıdanın sağlığa zararlı olup olmadığının saptanmasında;

1) Gıdayı tüketen tüketicinin sağlığına hemen ve/veya kısa ve/veya uzun vadede yapacağı olası etkiler ile onu izleyecek nesiller üzerindeki etkilerine,

2) Olası toplam toksik etkilerine,

3) Gıdanın belirli bir tüketici grubu için üretilmesi durumunda, tüketicinin o gıdaya karşı biyolojik duyarlılığına,

bakılır.

d) Herhangi bir gıdanın insan tüketimi için uygun olup olmadığının belirlenmesinde; gıdanın, yabancı maddeler ile bulaşmış veya kokuşmuş, bozulmuş, çürümüş olup olmadığına, toksin içerip içermediğine bakılır.

e) Güvenli olmayan gıda, aynı sınıf veya nitelikte bir parti, yığın veya kümenin parçası olması durumunda, ayrıntılı bir değerlendirme sonucunda parti, yığın veya kümenin güvenli olduğuna dair hiçbir kanıt bulunmaması durumunda, tüm parti, yığın veya kümenin güvenli olmadığı varsayılır.

f) Gıda güvenliği ile ilgili Türk gıda mevzuatı hükümlerine uygun olan gıda, mevzuat hükümlerinin kapsadığı ölçüde güvenli sayılır.

g) Bir gıdanın mevzuat hükümlerine uygun olduğu halde, gıdanın güvenli olmadığına dair ihtimalin olması durumunda, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, o gıdanın piyasaya arzına sınırlamalar getirecek uygun önlemleri alır veya piyasadan geri toplatır.

İyi uygulama rehberleri

MADDE 6 – (1) İyi uygulama rehberleri aşağıdaki özellikleri taşır.

a) Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından veya gözetiminde hijyen uygulamaları dahil, iyi uygulama rehberleri hazırlanır ve yayımlanır.

b) Hazırlanan iyi uygulama rehberleri, bilimsel ve teknolojik gelişmeler göz önünde bulundurularak gerektiğinde güncelleştirilir ve ilgili sektör için uygulanabilir olması göz önünde tutulur.

c) İyi uygulama rehberleri ihtiyari nitelik taşır.

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

İşyeri Sorumlulukları

Birincil üretim

MADDE 7 – (1) Birincil üretime dair işyeri sorumlulukları aşağıda yer almaktadır.

a) Birincil üretim ve aşağıdaki faaliyetleri gerçekleştiren işletmeler; Ek-1’de belirtilen Birincil Üretim ve İlgili İşletmeler için Genel Hijyen Kuralları hükümlerini yerine getirmekle yükümlüdür.

1) Niteliklerini önemli ölçüde değiştirmemek kaydıyla, birincil ürünlerin üretim yerinde taşınması, depolanması ve işlenmesi.

2) İzlenebilirliğin sağlanması amacıyla gerekli olduğu takdirde, canlı hayvanların taşınması.

3) Bitkisel kökenli ürünler, su ürünleri ve av hayvanları için, niteliklerinin önemli ölçüde değiştirilmemesi şartıyla, birincil ürünlerin üretim yerinden başka bir tesise taşınması.

b) Ek-1’de belirtilen genel hijyen hükümlerine dair denetim ve kontroller ilgili kanunlar kapsamında bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde yer alan denetim tanımında belirtilen yetkili kurumlar tarafından yürütülür.

Üretim, işleme, dağıtım aşamalarına dair işyeri sorumlulukları

MADDE 8 – (1) Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin üretim, işleme, dağıtım aşamalarına dair işyerleri aşağıda belirtilen sorumlulukları yerine getirir.

a) İthal ettikleri, ürettikleri, işledikleri, imal ettikleri, depoladıkları, dağıttıkları, satışa sundukları tüm gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerde gıda güvenliğinin ve kalitesinin sağlanmasından müteselsilen sorumludur.

b) Gıda denetçisine denetim ve kontrol sırasında yardımcı olmakla yükümlüdür.

c) Sunduğu bilgi, belge ve kayıtların doğruluğundan sorumludur.

ç) İyi hijyen uygulamalarının takip edilmesiyle birlikte, aşağıda 7 temel prensibi belirtilen HACCP ilkelerine dayanan prosedürleri uygulamak ve sürdürmekle yükümlü olup, buna göre;

1) Önlenmesi, elimine edilmesi veya kabul edilebilir düzeylere düşürülmesi gereken tehlikelerin belirlenmesi,

2) Bir tehlikenin önlenmesi veya elimine edilmesi veya kabul edilebilir düzeylere düşürülmesi için kontrolün temelini oluşturan aşama veya aşamalarda kritik kontrol noktalarının belirlenmesi,

3) Belirlenen kritik kontrol noktalarında, tanımlanan tehlikenin önlenmesi, elimine edilmesi veya azaltılması için, kabul edilebilir kritik limitlerin oluşturulması,

4) Kritik kontrol noktalarında etkin izleme prosedürlerinin oluşturulması ve uygulanması,

5) Yapılan izlemede kritik kontrol noktasının kontrol altında olmadığını gösterdiği durumlar için düzeltici faaliyet prosedürlerinin oluşturulması ve uygulanması,

6) (1), (2), (3), (4) ve (5) numaralı alt bentlerde belirtilen tedbirlerin etkin olarak uygulandığının doğrulanması için düzenli olarak yürütülen prosedürlerin oluşturulması,

7) (1), (2), (3), (4), (5) ve (6) numaralı alt bentlerde belirtilen tedbirlerin etkin olarak uygulandığının kanıtlanması için işyerinin yapısı ve büyüklüğüne uygun belge ve kayıtların oluşturulması, üretilen gıda veya gıda ile temasta bulunan madde ve malzemede, işleme yöntemi veya üretimin herhangi bir aşamasında bir değişiklik yapıldığı zaman, prosedürün gözden geçirilmesi, üzerinde gerekli değişikliklerin yapılması ve bu değişikliklerin kayıt altına alınması

zorunludur.

d) Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeleri üreten işyerleri, aşağıda belirtilen hijyen tedbirlerini uygulamakla yükümlüdür;

1) Gıdalar için ilgili mevzuatında belirtilen mikrobiyolojik kriterlere uymak,

2) Bu Yönetmelik çerçevesinde ilgili prosedürleri uygulamak,

3) Gıdalar için sıcaklık kontrolü gerekliliklerine uymak,

4) Ürünün özelliğine göre gerekli olan soğuk zinciri korumak ve kayıt altına almak,

5) Yeterli sıklıkta numune almak ve analiz etmek veya ettirmek.

e) İyi hijyen uygulamalarının takip edilmesiyle birlikte, HACCP ilkelerine dayanan prosedürleri uygulamak ve sürdürmekle yükümlüdür.

f) HACCP ile ilgili belgeleri güncelleştirmek, uygulamak, kayıt ve dokümanları saklamak, denetim ve kontrol sırasında gıda kontrolörlerine göstermekle yükümlüdür.

g) Çalışan personele yönelik hijyen kuralları ve teknik bilgileri içeren eğitimler düzenlemek ve personelin bu eğitimleri başarılı bir şekilde uygulamasını sağlamakla yükümlüdür.

ğ) Uygun numune alma ve analiz metotları kullanarak aldığı numunelere ait kontrol, denetim ve/veya analiz sonuçlarını en az iki yıl muhafaza etmekle yükümlüdür.

h) Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeler için geri toplama ve şikayet değerlendirme prosedürlerini bulundurmakla yükümlüdür.

ı) Kamu-özel kurum ve kuruluşları ile mahallinde üretilerek toplu tüketime sunan işyerleri ve yemek fabrikaları, ürettiği yemek partisinin her çeşidinden alınan bir örneği 72 saat uygun koşullarda saklamakla yükümlüdür.

i) Gıda maddeleri ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeleri üreten işyerleri, bu Yönetmeliğin Ek-2’sinde öngörülen asgarî teknik ve hijyenik şartlara ve ürettikleri gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin özelliğine göre Türk gıda mevzuatı çerçevesinde Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ve taşra teşkilatından çalışma izni ve gıda sicil numarası, ürettikleri ürünler için üretim izni ve yetkili il özel idaresi veya belediyeden işyeri açma ve çalışma ruhsatı almakla yükümlüdür.

j) Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeleri üreten işyerleri, üretimin niteliğine ve kapasitesine göre sorumlu yönetici istihdam etmekle yükümlüdür.

 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

İşyerlerinin Taşıması Gereken Özellikler

Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeleri üreten işyerleri

MADDE 9 – (1) Gıda maddeleri ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeleri üreten işyerleri, bu Yönetmeliğin Ek-2’sinde öngörülen asgarî teknik ve hijyenik şartlara ve ürettikleri gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin özelliğine göre Türk gıda mevzuatında belirlenen kriterlere uymak zorundadır.

Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin satış yerleri ile toplu tüketim yerleri

MADDE 10 – (1) Tüm gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin satış yerleri ile toplu tüketim yerleri ile çadır, büfe ve hareketli araçlar gibi taşınabilir ve/veya geçici tesislere yetkili il özel idaresi veya belediye tarafından işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilir ve işyeri kimlik bilgileri Tarım ve Köyişleri Bakanlığına gönderilir.

(2) Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin satış yerleri ile toplu tüketim yerleri bu Yönetmeliğin Ek-3’ünde öngörülen asgarî teknik ve hijyenik şartlara uymak zorundadır.

 

BEŞİNCİ BÖLÜM

Denetim ve Kontrol

Denetim ve kontrol usul ve esasları

MADDE 11 – (1) Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeler, Türk gıda mevzuatına uygun olmaksızın üretilemez, mübadele konusu yapılamaz ve muameleye tâbi tutulamaz, halk sağlığına zarar verecek muhteviyatta olamaz, içerisine zararlı bir madde katılamaz, böyle bir maddenin kalıntısı bulundurulamaz ve gıdada zararlı özelliğe yol açacak herhangi bir işlem uygulanamaz.

(2) Denetim ve kontrol usul ve esasları aşağıdaki gibidir;

a) Bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde, gıda işletmelerinin denetim ve kontrolleri Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca eğitim verilerek yetkilendirilen ve adlarına kimlik kartı düzenlenen gıda kontrolörü/gıda denetçisi tarafından yapılır.

b) Valiliğin koordinasyonunda yetkili idareler il genelinde uygulanmak üzere yıllık denetim programını hazırlar ve günceller. Denetim ve kontroller, uygun sıklıkta ve gıda maddesinin taşıdığı riskle orantılı olur. Yıllık olarak hazırlanan denetim programlarında, gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeler grubunun risk durumu, önceki kontrollerden edinilen bilgi ve deneyimler, gıda işletmecilerinin uyguladıkları incelemelerin sonuçları göz önünde bulundurulur. Aynı zamanda Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca da ürün veya risk bazında yıllık denetim ve izleme programları hazırlanır ve uygulanmak üzere yetkili idarelere gönderilir.

c) Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının görüşünü alarak halk sağlığını ilgilendiren gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzeme kaynaklı risklerin kontrolüne yönelik acil eylem planları ile çok yıllık ulusal kontrol planını hazırlar. Planlar gelişmeler ışığında düzenli olarak güncelleştirilir.

ç) Çok yıllık ulusal kontrol planı, gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelere dair kontrol sisteminin yapısı ve düzenlenmesi ile ilgili olarak aşağıdaki hususlara dair genel bilgileri içermelidir;

1) Planın stratejik hedefleri, kontrollerin ve kaynakların bu hedeflere tahsis edilmesinin neden öncelik arz ettiği,

2) İlgili faaliyetlerin risk sınıflandırması,

3) Yetkili kurumların merkezi veya yerel düzeyde görevlerinin belirlenmesi ve bu kurumların kullanımına açık kaynaklar,

4) İşletmelerde yapılan denetim ve kontroller dâhil, ulusal veya yerel düzeyde denetim ve kontrollerin genel olarak düzenlenmesi ve idaresi,

5) Farklı sektörlere uygulanan kontrol sistemleri ile bu sektörlerde denetim ve kontrolden sorumlu farklı birimler arasındaki koordinasyon,

6) Denetim ve kontrolün kriterlerinin uygulanmasını sağlamaya yönelik metotlar,

7) Denetim ve kontrolleri gerçekleştiren gıda kontrolörü/gıda denetçisi, gıda kontrolörü yardımcısı ve yardımcı denetim elemanlarının eğitimi,

8) Denetim ve kontrollere ait yazılı prosedürler ile denetim ve kontrol formu ile raporu,

9) Hayvan ve gıda kaynaklı acil durumlar, yem ve gıda bulaşması olayları veya insan

sağlığını ilgilendiren riskler için acil eylem planlarının düzenlenmesi ve işleyişi,

10) İlgili kurumlar arasında işbirliği ve karşılıklı yardımlaşmanın sağlanması.

d) Çok yıllık ulusal kontrol planı aşağıdaki hususlar dikkate alınarak değiştirilebilir ve güncelleştirilir.

1) Yeni mevzuat,

2) Yeni bir hastalığın ya da diğer sağlık risklerinin ortaya çıkması,

3) Yetkili kurumların yapısında, idaresinde veya işleyişinde belirgin değişikliklerin olması,

4) Denetim ve kontrol sonuçları,

5) Bilimsel bulgular,

6) Diğer ülkeler tarafından gerçekleştirilen tetkik ve denetimlerin sonuçları.

e) Denetim ve kontroller; kontrol programları ile çok yıllık ulusal kontrol planlarının yanı sıra şüphe, şikayet, inceleme, izlenebilirliğin sağlanması, izleme, gözetim ve tetkik amaçları ile de gerçekleştirilir.

f) Denetim ve kontroller, gerektiğinde numune alma ve analiz gibi uygun denetim ve kontrol metotları ve teknikler kullanılarak yürütülür. Denetim ve kontrollerde, Türk gıda mevzuatı şartlarını karşılamak üzere gıda işletmecisi tarafından uygulanan HACCP gibi kontrol programları ve/veya gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin kalite kontrolüne yönelik sonuçlar dikkate alınır ve tetkiki yapılır.

g) Gıda ile ilgili denetim ve kontroller aşağıdaki faaliyetleri ihtiva etmelidir;

1) Gıda işletmecilerinin yürüttüğü herhangi bir kontrol sistemi ve bu denetim ve kontrollerin neticelerinin incelenmesi.

2) Aşağıda yer alan hususların denetim ve kontrollerinin yapılması;

(a) Gıda ile işyerinin çevresi, tesisler, ofisler, ekipman, donanım ve makineler, nakil ve gıda maddeleri üreten, satan ve toplu tüketime sunan işyerine ait temel donanımlar,

(b) Hammadde, bileşen, ara ürünler ve diğer maddeler ile işletmede kullanılan alet ve

ekipmanlar,

(c ) Gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeler,

(ç) Temizleme, bakım malzemeleri ve işlemleri ile pestisitler,

(d) Etiketleme, sunum, reklâm.

3) Gıda maddeleri üreten, satan ve toplu tüketim yerlerine ait hijyen koşullarının denetim ve kontrolü.

4) İyi üretim uygulamaları ve iyi hijyen uygulamalarının, hazırlanan rehberler doğrultusunda değerlendirilmesi.

5) Türk gıda mevzuatına uygunluğun değerlendirilmesi için yazılı bilgi, belge ve diğer kayıtların incelenmesi.

6) Gıda işletmecisi ve çalışan personel ile yapılan görüşmeler.

7) Gıda işletmesinde bulunan ölçüm aletlerinin kayıtlarının okunması.

8) Gıda işletmecisi tarafından kayıt edilen ölçümlerin doğrulanması için denetimde kullanılan ölçüm araçları ile yürüttüğü denetim ve kontroller.

9) Bu Yönetmelikle getirilen diğer şartlara uyulup uyulmadığının tespiti.

ğ) Yıllık kontrol programları ile çok yıllık olarak hazırlanan ulusal kontrol planı ve diğer amaçlarla yapılan tüm denetim ve kontrollerin hazırlanacak raporlara esas teşkil eden değerlendirme yetkili idarelerce yapıldıktan sonra sonuçlar, genel değerlendirme yapılmak üzere Tarım ve Köyişleri Bakanlığına gönderilir. Tarım ve Köyişleri Bakanlığının değerlendirme sonuçlarına göre, yetkili idareler yıllık kontrol programları ve gerektiğinde diğer amaçlarla yapılan denetim ve kontrollere dair rapor hazırlar.

h) Kontrol, denetim ve tetkiklerin doğru bir şekilde uygulanması için denetim ve kontrolleri yürüten gıda kontrolörü/gıda denetçileri ile gıda kontrolör yardımcısı/yardımcı denetim elemanları ile ilgili eğitim konularının belirlenmesi, programı ve ilgili kurumlardan eğitime katılacakların belirlenmesi gibi hususlar Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı işbirliği ile yürütülür.

ı) Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeleri üreten işyerlerinin denetim ve kontrolü ile numune alma işlemi, gıda kontrolörü/gıda denetçisinin başkanlığında gıda kontrolör yardımcısı/yardımcı denetim elemanından oluşan en az iki kişilik ekip tarafından yapılır. Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin satış yerleri ile toplu tüketim işyerlerinin denetim ve kontrolü ile numune alma işlemi, gıda kontrolörü/gıda denetçisi tarafından veya gıda kontrolörü/gıda denetçisinin başkanlığında gıda kontrolör yardımcısı/yardımcı denetim elemanından oluşan ekip tarafından yapılır.

i) 8 inci maddenin (ç) bendinde belirtilen esasların tetkiki, bu konuda eğitilmiş en az iki gıda kontrolörü/gıda denetçisi tarafından yapılır.

j) Denetim ve kontroller, gıda işletmecisine haber vermeksizin, özel ve acil durumlar hariç çalışma saatleri içinde gerçekleştirilir.

k) Denetim ve kontrol işlemlerinin etkili ve verimli bir biçimde sürdürülmesini sağlamak için, bakımı yapılmış, uygun donanım ve ekipmanın yetkili idarelerce temin edilmesi zorunludur.

l) Analiz ve şahit numunelerinin uygun koşullarda Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca yetkilendirilmiş laboratuvarlara taşınması ile şahit numunenin gereği gibi muhafaza edilmesini sağlamak için yetkili idarelerce uygun koşullar temin edilir.

m) Numune alma, muhafaza, taşıma ve şahit numune ile ilgili özel mevzuatında düzenleme bulunması durumunda özel mevzuat hükümleri uygulanır.

n) Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, her türlü denetim ve kontrol sırasında alınan numune ve şahit numunelerin analizini yürütebilecek olan laboratuvar ve referans laboratuvarları belirler ve yetkilendirir.

o) Pazar yerleri, cadde ve sokaklarda, yaş meyve ve sebze hariç her türlü gıdanın açıkta satışı yasaktır.

ö) Gıda kontrolörleri/gıda denetçileri, gerektiğinde izleme, gözetim, inceleme, bildirim ve acil durumlarda birincil üretime dair denetim ve kontrolleri de yapar.

p) Gerektiğinde yetkili idareler, gıda güvenliği ve kalitesi konusunda, kontrol, denetim ve işyeri sorumluluklarına dair her türlü idari tedbiri alır; ülke genelini ilgilendiren konularda gerekli tedbirler Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca alınır.

Gıda denetim elemanlarının sorumluluğu

MADDE 12 – (1) Gıda kontrolörü/gıda denetçisi ve gıda kontrolör yardımcısı/yardımcı denetim elemanı tarafından denetim ve kontroller aşağıdaki esaslara göre yapılır.

a) Bu Yönetmelik ekinde yer alan denetim ve kontrol formlarına göre denetim ve kontrol yapar.

b) Gıda üretim, işleme ve dağıtım aşamalarında bu Yönetmelik hükümlerine uyulup uyulmadığının denetim ve kontrolünü yapar, denetim sonuçlarını işyeri denetim defterine işler, denetim ve kontrol formu ile raporunu düzenler. İki nüsha halinde düzenlenen formun bir nüshasını işyerinde bırakır, diğer nüshasını dosyasında muhafaza eder.

c) Gıda üretim, işleme, depolama, nakil, dağıtım, satış ve tüketim zincirinin tüm aşamaları veya uygun görülen aşamaları ile ilgili olarak işyerinde tutulan üretim kontrolü ve denetimi ve/veya laboratuvar kayıtlarını inceler, gerektiğinde dosyasında saklanmak üzere bunların birer kopyasını alır ve bunu denetim ve kontrol defterine işler.

ç) Halk sağlığının korunması gerekliliği saklı kalmak kaydıyla, denetim ve kontrol işlemlerini yerine getirirken elde edecekleri bilgiler konusunda gizlilik kurallarına uyar.

d) Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeleri üreten işyerlerinin denetim ve kontrollerinde, denetim ve kontrol raporu ile Gıda ve Gıda ile Temasta Bulunan Madde ve Malzemeleri Üreten İşyerlerine Ait Denetim ve Kontrol Formu (EK-2)’yi düzenler.

e) Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeleri satan işyerleri ile toplu tüketim yerlerinin denetim ve kontrollerinde, denetim ve kontrol raporu ile Gıda ve Gıda ile Temasta Bulunan Madde ve Malzemelerin Satış ve Toplu Tüketim Yerlerine Ait Denetim ve Kontrol Formu (EK-3)’ü düzenler.

f) HACCP sistemini uygulayan gıda maddeleri ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeleri üreten ve/veya satan işyerleri ile toplu tüketim yerlerinin HACCP sistemi tetkiklerinde, HACCP Sistem Tetkikine Ait Resmi Formu (EK-4)’ü düzenler.

g) Gerektiğinde gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeleri üreten işyerinin sorumlu yöneticisi ve/veya çalışanlarıyla görüşülmesi, işyerindeki ölçüm araçlarınca kaydedilen değerlerin okunması ve/veya bu değerleri kendi araçlarıyla doğrulanması ile denetim ve kontrolünü destekler.

ğ) Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzeme satış yerlerinin denetim ve kontrollerinde, Türk gıda mevzuatı şartlarını karşılamak üzere gıda işletmecisi tarafından uygulanan HACCP gibi kontrol programları ve/veya gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin kalite kontrolüne yönelik sonuçları dikkate alır ve tetkikini yapar.

h) Denetim ve kontrol sırasında muayene ve analiz amacıyla, gerektiğinde 16/11/1997 tarihli ve 23172 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği veya özel mevzuatına uygun olarak, yeterli miktarda numune/numuneleri alır. Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca hazırlanacak “Numune Alma Tutanağı” ile “Numune Alma Etiketini” doldurarak numuneye iliştirir. Numuneyi alan yetkili idare, özel mevzuatı olan gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeler hariç olmak üzere, denetim ve kontrol sırasında iki takım halinde alınan numunelerden bir takımını şahit numune olarak ve numunenin yapısını bozmayacak şekilde tekniğine uygun muhafaza eder, bir takım numuneyi ise muayene ve analiz yapılmak üzere usulüne uygun olarak en kısa zamanda Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından yetkilendirilen kamu veya özel laboratuvara resmi prosedür ile gönderir.

ı) Düzenlenen “Muayene ve Analiz Raporu”, laboratuvar tarafından yetkili idarelere ulaştırılır.

i) “Muayene ve Analiz Raporu” ile “Denetim ve Kontrol Raporu”nu, mevcut mevzuat dahilinde özellikle taklit, tağşiş ve sağlığa zararlı hususları da içerecek şekilde değerlendirir.

j) Değerlendirme sonuçları hakkında işyeri bilgilendirilir.

k) Numuneye ait muayene ve analiz sonuçlarının olumlu olması halinde, sonuç raporunun kendilerine bildirilme tarihinden itibaren raf ömrü ile sınırlı olmak koşulu ile en geç yedi gün içerisinde, işyeri sahibi ve/veya sorumlu yöneticisi tarafından numune hazırlama yöntemi ile özellikleri değişmemiş olması şartıyla şahit numune geri alınır. Süresi içinde geri alınmayan şahit numune ile ilgili olarak işyeri herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

l) Denetim ve kontrol sırasında herhangi bir engelleme ile karşılaştığında durumu bir tutanak ile tespit ederek 5179 sayılı Kanun uyarınca gerekli yasal işlemin yapılmasını sağlar. Denetim ve kontrol mahalli mülki amir tarafından görevlendirilen kolluk kuvvetlerinin katılımı ile tekrarlanır.

m) Muayene ve Analiz Raporu/Denetim ve Kontrol Raporu/tetkik değerlendirme sonuçlarının olumsuz bulunması halinde, 5179 sayılı Kanun gereğince işyeri sahibi, yasal temsilcisi ve/veya sorumlu yöneticisi hakkında gerekli yasal işlem yapılır.

Mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve imha

MADDE 13 – (1) Gıda mevzuatına uygun olmayan ve 5179 sayılı Kanunun 29 uncu maddesi gereği el konulan ve toplatılan gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin mülkiyetinin kamuya geçirilmesine mahalli mülki amir tarafından karar verilir.

(2) Mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin karar, gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin;

a) Kullanılmaz hale getirilmesi,

b) Niteliğinin değiştirilmesi,

c) Ancak belli bir surette kullanılması

koşullarından birinin yerine getirilmesine bağlı olarak geciktirilebilir.

(3) Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin kullanılmaz hale getirilmesi amacıyla yapılacak imha işlemi, yetkili idarenin gözetimi altında sorumlu gıda işletmecisi ya da yasal temsilcisi tarafından gerçekleştirilir ve imha ile ilgili belgelerin bir sureti yetkili idarede muhafaza edilir.

(4) Yetkili idarelerce belirlenen ve mahalli mülki amirce onaylanan uygulama şekli ve tanınan süre zarfında koşulun yerine getirilmemesi halinde, gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin mülkiyetinin kamuya geçirilmesine mahalli mülki amirce karar verilir.

(5) Mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin karar kesinleşinceye kadar mahalli mülki amirin onayının alınması suretiyle yetkili idareler tarafından gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelere el konularak yedi emin tutanağı ile kişilerin muhafazasına bırakılır.

(6) 5179 sayılı Kanunda belirtilen ve el konularak kişilerin muhafazasına bırakılması gereken gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeler ile ilgili imha, el koyma ve yedi emine alma kararlarında, mahalli mülki amirinin izin ve onayını almak suretiyle yetkili idareye bu konuda genel bir yetki devri yapılabilir.

(7) Mülkiyeti kamuya geçen gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin insan sağlığı ve tüketimine uygun olmaması durumunda mahalli mülki amirin izin ve onayı alınmak suretiyle yetkili idarenin gözetiminde imha edilir ve belgelenir.

(8) Yeniden değerlendirilmesi mümkün olmayan gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeler, mahalli mülki amirin izin ve onayı alınmak suretiyle yetkili idarenin gözetiminde imha edilir ve belgelenir.

(9) Yeniden değerlendirilmesi mümkün olan gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin yeniden değerlendirilme şekilleri; insan, hayvan, bitki ve çevre sağlığı, gıda ve yem güvenliği ile ilgili şartlara uygun olarak ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yetkili idarece belirlenir ve belgelenir. Yeniden değerlendirme ile ilgili işlemler mahalli mülki amirin izin ve onayı ile yapılır ve takip edilir.

(10) Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilebilmesi için gerçek ve tüzel kişiler hakkında idarî para cezası veya başka bir idarî yaptırım kararı verilmiş olması şart değildir.

Muayene ve analiz sonuçlarına itiraz

MADDE 14 – (1) Muayene ve analiz sonuçlarına aşağıdaki esaslar dahilinde itiraz edilebilir.

a) İşyeri sahibi ve/veya sorumlu yöneticisinin numuneye ait muayene ve analiz sonuçlarına, kendilerine tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde itiraz edebilir. Raf ömrü 15 günden az olan gıdalar için, işyeri sahibi ve/veya sorumlu yöneticisinin denetim ve kontrol raporunda belirtilen süre içerisinde itirazda bulunabilir. Bu süre, ürünün denetim tarihi itibariyle geriye kalan raf ömrü, numunenin laboratuvara gönderilme ve analiz süreleri göz önünde bulundurularak belirlenir. İşyeri sahibi ve/veya sorumlu yöneticisinin numune alımı sırasında yazılı başvurusu olması durumunda, birinci analiz numunesi ile eş zamanlı olarak şahit numune de analiz yaptırmak üzere yetkili laboratuvara gönderilir.

b) Numuneye ait muayene ve analiz sonuçlarına itiraz edildiğinde, şahit numunenin muayene ve analizi, Tarım ve Köyişleri Bakanlığının yetkilendirdiği laboratuvarda yaptırılır. Şahit numunenin muayene ve analizinde, birinci muayene ve analiz sonuçlarında mevzuata uygun olmayan kriterlerin analizi yaptırılır. Şahit numunenin muayene ve analiz sonuçları kesin olup, verilecek karara esas teşkil eder.

c) İtiraz durumunda, şahit numune ile ilgili tüm masraflar ilgili işyeri tarafından karşılanır.

ç) Gıda zehirlenmelerinde ya da zehirlenme şüphesi bulunan durumlarda zehirlenmeye neden olabilecek gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerden alınan numunelere ait her türlü muayene ve analiz ücretleri dahil tüm masraflar ilgili faaliyetten sorumlu gerçek veya tüzel kişilerce ödenir.

Denetim ve kontrol sonuçlarının değerlendirilmesi

MADDE 15 – (1) Denetim ve kontrol sonuçlarının değerlendirilmesinde aşağıdaki hususlar göz önünde bulundurulur.

a) Gıda işyerlerinin denetim ve kontrolü, bu Yönetmeliğin Gıda ve Gıda ile Temasta Bulunan Madde ve Malzemeleri Üreten İşyerlerine Ait Denetim ve Kontrol Formu (EK-2) ve Gıda ve Gıda ile Temasta Bulunan Madde ve Malzemelerin Satış ve Toplu Tüketim Yerlerine Ait Denetim ve Kontrol Formu (EK-3)’de yer alan ağırlık puanları dikkate alınarak yapılır. Denetim ve kontrolü yapılan husus, denetim ve kontrol formundaki koşullara uymuyorsa verilen puan hanesine ağırlık puanı eksi olarak işaretlenir. Ağırlık puanları sabittir, daha az veya daha çok olarak işaretlenemez.

b) Bu Yönetmeliğin EK-2’sinde yer alan denetim ve kontrol formunda eksik olarak tespit edilen hususlardan;

1) Ağırlık puanı (4) olan eksikliklerden herhangi birinin tespit edilmesi veya ağırlık puanı (3) olarak tespit edilenlerin puan toplamının 60 ve üzeri olması durumunda, üretilen gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelere el konulur. Yetkili idarenin teklifi ile el konulan ürünlerin mülkiyetinin kamuya geçirilmesine ve işyerinin üretim ile ilgili faaliyetten menine 5179 sayılı Kanuna göre mahalli mülki amirin onayı ile karar verilir. İşyerine eksikliklerin giderilmesi için en fazla 30 gün süre verilir. Verilen süre sonunda yapılan denetim ve kontrol sonucuna göre eksikliklerin giderildiğinin tespit edilmesi halinde faaliyetinin devamına, eksikliklerin giderilmediğinin tespit edilmesi durumunda ise işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile çalışma izni ve gıda sicili iptaline karar verilir.

2) Ağırlık puanı (3) olarak tespit edilen hususlardan puan toplamının 60’dan az olması veya ağırlık puanı (2) ve (1) olarak tespit edilen hususlarda eksikliğin giderilmesi için iş yerine en fazla 30 gün süre tanınır. Verilen süre sonunda, eksikliklerin giderilmediğinin tespiti halinde üretilen ürünlere el konularak yetkili idarenin teklifi üzerine işyerinin üretim ile ilgili faaliyetinden menine ve el konulan ürünlerin mülkiyetinin kamuya geçirilmesine 5179 sayılı Kanuna göre mahalli mülki amir onayı ile karar verilir. Ayrıca işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile çalışma izni ve gıda sicili iptal edilir.

c) Bu Yönetmeliğin EK-3’ünde yer alan denetim ve kontrol formunda eksik olarak tespit edilen hususlardan;

1) Ağırlık puanının (4) olarak tespit edilen veya asgari teknik ve hijyenik şartlara uygun olarak faaliyet göstermeyen işyerleri hakkında yetkili idare tarafından kendi özel mevzuatına göre gerekli işlem yapılır.

2) Ağırlık puanı (3), (2) ve (1) olarak tespit edilen hususlarda eksikliğin giderilmesi için iş yerine en fazla 30 gün süre tanınır. Verilen süre sonunda eksikliklerin giderilmediğinin tespiti halinde işyerleri hakkında yetkili idare tarafından kendi özel mevzuatına göre gerekli işlem yapılır.

ç) HACCP sistemini uygulayan işletmelerde HACCP Sistem Tetkikine Ait Resmi Form (EK-4)’e göre yapılan HACCP tetkik işlemleri sonucunda belirlenen tüm sapma, eksiklik ve uygunsuzlukların giderilmesi ve durumun düzeltilmesi için, gıda denetçisi tarafından süre tanınır. Tanınan süre sonunda, tespit edilen hususlar düzeltilmediği takdirde işyeri hakkında 5179 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılır.

(2) Birinci fıkra gereği yapılan iş ve işlemlerle ilgili bilgiler, yetkili idare tarafından Tarım ve Köyişleri Bakanlığına bildirilir.

Gıda kontrolörü/gıda denetçisi ve gıda kontrolör yardımcısı/yardımcı denetim elemanı eğitimi

MADDE 16 – (1) Denetim ve kontrol hizmetlerinde görevlendirilecek personel Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı işbirliğinde düzenlenecek gıda denetçi kursuna katılır. Kurs sonunda yapılan sınavda en az 70 puan alarak, başarılı olan personele Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca kurs bitirme sertifikası ve adına gıda kontrolörü/gıda denetçisi kimlik kartı düzenlenir.

(2) Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı işbirliğinde düzenlenecek gıda denetçi kursu aşağıdaki konuları kapsar:

a) Denetim ve kontrol, izleme, gözetim, tetkik ve numune alma, doğrulama gibi çeşitli denetim ve kontrol teknikleri,

b) Denetim ve kontrol prosedürleri,

c) Türk gıda mevzuatı ve mevzuata uyumsuzluğun değerlendirilmesi,

ç) Üretim, işleme, dağıtım, depolama ve satışın çeşitli aşamaları ile gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin, insan sağlığı açısından ve gerekli görüldüğü takdirde hayvan ve bitki sağlığı ile çevre açısından taşıyabileceği riskler,

d) Gıda üretimindeki tehlikeler,

e) HACCP prosedürleri ve HACCP uygulamasının değerlendirilmesi,

f) Gıda sektöründe uygulanan kalite kontrol programları gibi yönetim sistemleri ve bunların Türk gıda mevzuatı gereklerine uygunluğunun değerlendirilmesi,

g) Sertifikasyon sistemleri,

ğ) Acil durumlar için beklenmedik durum düzenlemeleri,

h) 5179 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununda yer alan ilgili konular,

ı) Türk gıda mevzuatına uygunluğun değerlendirilmesi bakımından gerekli olabilecek yeterlilik testi, akreditasyon ve risk değerlendirmesi belgeleri de dahil olmak üzere yazılı belgelerin ve mali ve ticari konuları da içerebilen diğer kayıtların incelenmesi,

i) Denetim ve kontrollerin bu Yönetmeliğe göre yapılmasını sağlamak için gerekli görülen, hayvan sağlığı ve hayvan refahı da dahil olmak üzere diğer alanlar.

(3) Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından gıda kontrolör yardımcısı/yardımcı denetim elemanına hizmet içi eğitim verilir, eğitim sertifikası ve adına gıda kontrolör yardımcısı/yardımcı denetim elemanı kimlik kartı düzenlenir.

(4) Gıda kontrolörü/gıda denetçisi ve gıda kontrolör yardımcısı/yardımcı denetim elemanına Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından teknik bilgi ve becerilerinin geliştirilmesi ve güncelleştirilmesi amaçlarıyla gerektiğinde diğer hizmet içi eğitimler düzenlenir.

(5) Gıda kontrolörü/gıda denetçisi ve gıda kontrolör yardımcısı/yardımcı denetim elemanına eğitim vermek üzere İçişleri Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ve gerekli görüldüğü durumlarda ise, yurt içi ve yurt dışındaki kurum/kuruluş ve üniversitelerin uzmanlarından yararlanılır.

İzlenebilirlik

MADDE 17 – (1) Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin üretimi, işlenmesi ve dağıtımı aşamalarındaki işyerleri;

a) Gıda, gıdanın elde edildiği hayvan, bitki ya da gıda maddesinde öngörülen veya ortaya çıkması beklenen herhangi bir maddenin tespit edilmesi için hammadde temini, üretim, işleme, depolama, dağıtım, satış ve tüketim ile ilgili tüm aşamalarda izlenebilirliği tesis etmek,

b) Gıda, gıdanın elde edildiği hayvan, bitki ya da gıdanın içeriğinde bulunabilecek herhangi bir madde ile gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeyi temin ettiği kaynağı, dağıtım ve satışını yaptığı yerleri belirleyebilecek ve takibini yapabilecek sisteme sahip olmak, konu ile ilgili tüm bilgileri kayıt altına almak ve bu bilgileri talep üzerine yetkili idarelere vermek,

c) En az yılda bir kez izlenebilirlik sistemini gözden geçirerek, sistemin çalıştığını doğrulamak ve kayıt altına almak,

ç) Piyasaya arz ettiği gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin izlenebilirliğini kolaylaştırmak amacıyla, Türk gıda mevzuatına uygun olmak koşulu ile, parti no ve/veya seri no ve/veya/üretim no ve/veya kod no ve diğer bilgileri içerecek şekilde etiketlemek ve tanımlamak,

ile yükümlüdür.

 

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Düzenleme yetkisi

MADDE 18 – (1) İçişleri Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Tarım ve Köyişleri Bakanlığı bu Yönetmeliğin uygulamasını sağlamak üzere her türlü alt düzenlemeyi yapmaya yetkilidir.

Yürürlükten kaldırılan Yönetmelik

MADDE 19 – (1) 9/12/2007 tarihli ve 26725 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda Güvenliği ve Kalitesinin Denetimi ve Kontrolüne Dair Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 20 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 21 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini İçişleri Bakanı, Sağlık Bakanı ve Tarım ve Köyişleri Bakanı müştereken yürütür.

 

 

EK-1

Birincil Üretim ve İlgili İşletmeler için Genel Hijyen Kuralları

I. Hijyen kuralları

Birincil üretimden sorumlu üretici;

a) Birincil ürünlerin sonradan herhangi bir işlemeye tabi tutulacağını göz önünde bulundurarak, birincil ürünlerin mümkün olduğu kadar bulaşmaya karşı korunmasını sağlamak ile yükümlüdür.

b) Birincil ürünler ve ilgili işletmelerde tehlike kontrolüne ilişkin, aşağıdaki kapsam çerçevesinde ilgili mevzuatında belirtilen hükümlere uymak;

1) Hava, su, toprak, yem, gübre, veteriner ilaçları, bitki koruma ürünleri ve biyositler, depolama, işleme ve atıklardan kaynaklanan bulaşmanın kontrolüne ilişkin tedbirler,

2) Zoonozların ve zoonotik bulaşma kaynaklarının izlenmesi ve kontrolüne dair programlar dahil, halk sağlığına etkisi olan, hayvan sağlığı ve refahı ile bitki sağlığına ilişkin tedbirler,

ile yükümlüdür.

c) Hayvan yetiştiren, avlayan veya hayvansal kökenli birincil ürünleri üreten üretici;

1) Birincil üretim ile ilgili işletmeler ve bağlantılı bütün tesislerin temiz tutulması ve gerekli hallerde dezenfekte edilmesi,

2) Ekipman, kap, sandık, araç ve teknelerin temiz tutulması ve gerekli hallerde temizlendikten sonra uygun bir biçimde dezenfekte edilmesi,

3) Kesimevine giden hayvanların ve gerektiğinde diğer hayvanların temizliğinin mümkün olan en iyi biçimde sağlanması,

4) Bulaşmanın önlenmesi için gerektiğinde içme suyu veya temiz su kullanılması,

5) Gıda ile temas eden personelin sağlıklı olmasının ve sağlık riskleri konusunda eğitime katılmasının sağlanması,

6) Hayvanların ve haşerelerin bulaşmaya sebep olmalarının mümkün olduğunca önlenmesi,

7) Atıkların ve zararlı maddelerin bulaşmayı önleyecek biçimde ele alınması ve mevzuatına uygun olarak uzaklaştırılması,

8) Gıdalardan insanlara geçen hastalıkların ortaya çıkması ve yayılmasının önlenmesi amacıyla, yeni hayvanlar getirildiğinde hastalıklara karşı önleyici tedbirlerin alınması ve salgın şüphesi durumunda ilgili makamlara bildirilmesi,

9) Hayvanlardan alınan veya diğer numunelerde yapılan analiz sonuçlarının halk sağlığını ilgilendirmesi durumunda gerekli tedbirlerin alınması,

10) Yem katkı maddelerinin ve veteriner ilaçlarının, ilgili mevzuatında belirtildiği şekilde kullanılması,

ile yükümlüdür.

ç) Bitkisel ürünleri üreten veya hasat eden üretici;

1) Ekipman, kap, sandık, araç ve teknelerin temiz tutulması ve gerekli hallerde temizlendikten sonra uygun bir biçimde dezenfekte edilmesi,

2) Bitkisel ürünler için, gerekli hallerde, bitkisel ürünlerin temizliği ile üretim, taşıma ve depolama şartlarının hijyenik olmasının sağlanması,

3) Bulaşmanın önlenmesi için gerektiğinde içme suyu veya temiz su kullanılması,

4) Gıda ile temasta bulunan personelin sağlıklı olmasının ve sağlık riskleri konusunda eğitime katılmasının sağlanması,

5) Hayvanların ve haşerelerin bulaşmaya sebep olmalarının mümkün olduğunca önlenmesi,

6) Atıkların ve zararlı maddelerin bulaşmayı önleyecek biçimde ele alınması ve muhafaza edilmesi,

7) Bitkilerden alınan veya diğer numunelerde yapılan analiz sonuçlarının halk sağlığını ilgilendirmesi durumunda gerekli tedbirlerin alınması,

8) Bitki koruma ürünlerinin ve biyositlerin, ilgili mevzuatında belirtildiği şekilde kullanılması,

ile yükümlüdür.

d) Resmi denetim ve kontroller sırasında tespit edilen problemlere yönelik düzeltici faaliyetleri uygulamak ile yükümlüdür.

II. Kayıt tutulması

Birincil üretimden sorumlu üretici;

a) Tehlikelerin kontrolüne yönelik, üretim yeri ve büyüklüğüne bağlı olarak alınan tedbirlere ilişkin kayıtları tutmak ve talep edildiğinde bu bilgileri kontrol etmeye yetkili denetim görevlilerine ve alıcıya ibraz etmek ile yükümlüdür.

b) Hayvanları yetiştiren veya hayvansal kökenli birincil ürünleri üreten üretici;

1) Hayvan yeminin niteliği ve orijini,

2) Veteriner ilaçların veya hayvanlara uygulanan diğer tedavilerin uygulanış ve bitiş dönemlerinin tarihleri,

3) Hayvansal kökenli gıdaların güvenliğini etkileyebilecek nitelikteki ortaya çıkan hastalıklara ait kayıtlar,

4) Hayvanlardan tanı amacıyla alınmış ve halk sağlığı için önemli olan analiz sonuçları,

5) Hayvanlar ve hayvansal kökenli ürünlere uygulanan kontrollere ilişkin ilgili tüm raporlar,

ile ilgili konularda kayıt tutmak ile yükümlüdür.

c) Bitkisel ürünleri üreten veya hasat eden üretici;

1) Bitki koruma ürünleri ve biyositlerin her türlü kullanımı,

2) Bitkisel kökenli gıdaların güvenliğini etkileyebilecek zararlı veya hastalıkların ortaya çıkması,

3) Bitkilerden tanı amacıyla alınmış ve halk sağlığı için önemli olan analiz sonuçları,

ile ilgili konularda kayıt tutmak ile yükümlüdür.

ç) Yukarıda belirtilen kayıtların tutulması konusunda, veteriner, agronomist, ziraat mühendisi, veteriner sağlık teknisyeni ve ziraat teknisyeni gibi konu ile ilgili eğitim almış kişilerden yardım alabilir.

 

Ekleri İçin Tıklayınız

Hayvancılıkta büyük proje

Print Friendly

Van Ticaret Borsası (VATBO) tarafından oluşturulan Van Organize Tarım İşletmesinde, yem bitkisi ve ağaçlandırma çalışmalarının ardından işletmelerin yapımına başlandı.VATBO Başkanı Feridun Irak, gazetecilere yaptığı açıklamada, insanoğlunun beslenmesinin temelini oluşturan ve bölge ekonomisi açısından da önem taşıyan hayvancılıkla ilgili hazırladıkları projenin, adım adım hayata geçirildiğini belirterek, “bu proje için Van Ticaret Borsası, Ziraat Odası ve 25 müteşebbisle yola çıktık“ dedi.

Projenin 9 milyon 500 bin metre karelik birinci sınıf tarım arazisinde uygulandığını anlatan Irak, bu arazi üzerinde 2 bin baş kapasiteli damızlık süt sığırı işletmesi ile bu işletmelerden elde edilecek günlük 100 ton kapasiteli süt işleme fabrikası ve elektrik enerjisi üretiminin yapılacağı biyogaz ünitesinin kurulacağını kaydetti.

Irak, 2 yıl içinde tamamlanması hedeflenen ve maliyeti yaklaşık 20 milyon YTL olan proje kapsamında, 14 bin metre karelik alanda işletmelerin yapımına başlandığını ve çalışmaların devam ettiğini bildirdi.

Arazinin geri kalan bölümünde hayvanların ihtiyacı olan kaba yem üretimi ve meyvecilik faaliyetlerinin yapıldığını ifade eden Irak, şimdiye kadar 11 bin adet elma fidanı dikildiğini söyledi.

“Türkiye`de ilk kez Van`da uygulanan bu projenin doğudan batıya yaygınlaşmasını ümit ediyoruz“ diyen Irak, projenin, kamu, özel sektör ve meslek kuruluşu işbirliği açısından da güzel bir örnek oluşturduğunu belirtti.

VATBO, Ziraat Odası ve 25 müteşebbis tarafından yürütülen projenin öz kaynakların yanı sıra, Ziraat Bankasından temin edilen kredi ve devlet teşvikleriyle finanse edildiğini anlatan Irak, proje kapsamında 250 kişinin istihdamının sağlanacağını vurguladı.

Türkiye`nin hayvancılıkta dışa bağımlı hale geldiğini belirten Irak, “Bu proje kendi alanında, dünya ile rekabet edebilecek bir projedir. Zirai faaliyet, hayvansal üretim ve sanayisiyle her aşamada katma değer ve istihdam oluşturmaktadır“ dedi.

2008-09-25 www.ekoyol.com

CHP: Melih Gökçek, AOÇ`yi talan ediyor

Print Friendly

CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Ankara Milletvekili Yılmaz Ateş, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek`in, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile Ankara Valiliğini devre dışı bırakarak, İl Tarım Müdürlüğü`ne Atatürk Orman Çiftliği`nin toprak analizini yaptırdığını ve buradaki arazinin yüzde 70`inin tarım amaçlı kullanılamayacağını öngören rapor aldığını açıkladı.


`BİR SABAH KALKACAĞIZ` • Ateş, parlamentoda düzenlediği basın toplantısında, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek`e bütün siyasi partiler olarak anlaşarak, ulaşım sorununa katkıda bulunulması için AOÇ arazisi üzerinde, imar planı yapma yetkisi verdiklerini ancak Gökçek`in yasaya karşı hile yoluna başvurarak, bu arazileri talan etmeye çalıştığını açıkladı. Ateş, `Bir sabah kalkacağız AOÇ`nin içine gökdelenler dikilmiş. Devleti yönetenler eşkıya yöntemlerine başvurabilir mi?` dedi.RAPOR HİLELİ• Ateş, Devlet Denetleme Kurulu ile Ziraat Fakültesi`nin 2002 tarihinde hazırladıkları bir raporda, AOÇ`nin 33 bin 220 dekarlık arazisinin yüzde 72`sinin tarım arazisi olduğunun açıklandığını ancak Gökçek`in buna karşı hileli bir şekilde yeni bir rapor hazırlattığını söyledi. Ateş, Gökçek`in Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile Ankara Valiliği`ni devre dışı bırakarak yazı yazdığı Ankara İl Tarım Müdürlüğü`nün yeni mezun iki mühendise yeni bir rapor hazırlattığını ve bu rapora göre AOÇ arazilerinin yüzde 70`nin tarım amaçlı kullanılamayacağının belirtildiğini kaydetti. Ateş, bu raporun Vali ve İl Tarım Müdürlüğü`nden sorumlu Vali Yardımcısı tarafından imzalanmamasına rağmen, baskılara dayanamayan Vali Yardımcısı Selahattin Ekremoğlu tarafından imzalandığını bildirdi.

Ateş, AOÇ`yi koruma amaçlı imar planı yapmakla görevlendirilen Ankara Büyükşehir Belediyesinin, bu raporla AOÇ`nin 33 bin 220 dekarlık arazisini 9 bin 64 dekara indirmeye çalıştığını açıkladı. Ateş, belediyenin böyle bir toprak analizini yapma görevi olmadığını da belirterek, `AOÇ`nin talan belgesi valinin olmadığı bir ortamda imzalanmıştır. Bu talanı yargı durduracaktır. Bunlar ne kanun dinliyor ne devlet yönetme ciddiyeti var. Ankara Büyükşehir Belediyesi kanun tanımaz mı, başbakan buna nasıl seyirci kalır, 33 bin dekarlık alan nasıl 9 bin 64 dekara indirilebilir?` dedi.

YETKİ KORUMA AMAÇLIYDI • Ateş, bir gazetecinin, Gökçek`e bu araziyle ilgili imar yetkisi verdiklerine pişman olup olmadıklarına ilişkin bir soru üzerine ise, `O yetki koruma amaçlı verildi ancak beyefendi talan amaçlı kullanıyor. Tarım amaçlı arazi hiçbir şekilde yapılaşmaya açılamadığı için böyle bir rapor hazırlattı. Kanunda sorun yok ancak uygulamada sorun var. Devleti yönetenler eşkıya yöntemlerine başvurabilir mi? Kapkaççı gibi hareket ediliyor` diye konuştu.

2008-09-25 Taraf

Türk Şarabına Bronz Madalya

Print Friendly

Uluslararası,`Chardonnay Du Monde` şarap yarışmasında Kavaklıdere firmasının, `Vin-Art Narince-Chardonnay 2005` şarabı, bronz madalya kazandı. Kavaklıdere Şarapları Murahhas Azası Ali Başman, kaliteli şarap için, kaliteli üzüm gerektiğini kaydederek, “Biz de yatırımlarımızı fidandan itibaren yapıyor ve bunun neticesini de uluslararası yarışmalarda görüyoruz“ dedi.

Daha kaliteli şarap üretiminde en önemli hammaddenin üzüm olduğunu vurgulayan Başman, bu nedenle kendi bağları için, fidan üretmeye karar verdiklerini kaydetti.

Başman, şarap sektöründe kullanılan üzümde talebin artması ve sadece kalite ağırlıklı yerine, miktar ağırlıklı talep olmasından üzüm temininde sıkıntılar yaşandığını bu nedenle, kaliteli şarap için kaliteli bölge bağcılığı (teroir) anlayışıyla, Kapadokya, Ege, Elazığ, Kırşehir, Denizli, Ankara ve Akyurt`ta olmak üzere, toplam 7 bölgede bağcılık yapmaya başladıklarını anlattı.

Son beş yılda bağcılığa yılda 5 milyon avroluk yatırım yaptıklarını, her yıl yeni bağlarla büyüdüklerini de ifade eden Başman, şöyle konuştu:

“Bugün 5.500 dönümlük bağa sahibiz. Bu da kaliteli üretimimizin ciddi bir yüzdesini oluşturuyor ve kalitenin artacağına işaret ediyor.

Ayrıca bağlarımızın hemen yanında üretim tesisleri ile de uluslararası piyasa kalite kriterlerine varılmaya başlanmıştır. Önümüzdeki günlerde Türkiye`nin gerçek kaliteli terroir şaraplarımız piyasaya çıkacak.“

Kalite üretimde kullandıkları üzümlerin yüzde 25`inin kendi bağlarından olduğunu belirten Başman, kalan ihtiyaçlarını dışarıdaki bağlardan karşıladıklarını söyledi.

Başman, müstahsiller ile ortak çalıştıkları bağlar olduğunu ifade ederek, “Onlara bağ bakımı gibi konularda teknik yardım yapıyoruz. Hasatta bir yıl boyunca kontrol ettiğimiz ürünü alıyoruz. Türkiye`nin her şaraplık üzüm yöresinden kaliteli üzüm almaktayız. Üretim tesis sayımızın çok olması bize bu kapsamda avantaj veriyor“ dedi.

Fidanlara ilginin arttığını da gördüklerini kaydeden Başman, önümüzdeki dönemde ihtiyaçları olan fidan miktarını karşıladıktan sonra, bağcılık yatırımı yapmayı düşünen herkese fidanların sunulabileceğini de söyledi.

-TÜRK ŞARABINA BRONZ MADALYA-

Başman, dünyadaki birçok Chardonnnay şarabının yarıştığı “Chardonnay du Monde“ 2008 şarap yarışmasında, Kavaklıde`nin “Vin-art Narince-Chardonnay 2005“ şarabının bronz madalya almaya hak kazandığını kaydetti.

Bu yarışmada Türkiye`den tek ödül alan Chardonnay şarabının “Vin-art Narince-Chardonnay 2005“ olduğunu belirten Başman, “Aldığımız ödül ile Türkiye`yi temsil etmekten gurur duyuyoruz“ dedi.

2008-05-18 Haber7 http://www.haber7.com/haber.php?haber_id=320024

 

Yaş meyve-sebze ihracatı

Print Friendly

TBMM Tarım Orman ve Köyişleri Komisyonu Başkanı Vahit Kirişçi, yaş meyve-sebze ihracatında Rusya ile yaşanan problemlerin tarım sektöründeki düzensizliğin sonucu olduğunu söyleyerek, ‘1 Ocak 2009’dan itibaren yürürlüğe girecek yeni yasa ile bu sorunları daha az yaşayacağız’ dedi.

Mersin Ticaret ve Sanayi Odası (MTSO), Avrupa Birliği Bilgi Bürosu tarafından düzenlenen “AB Sürecinde İzlenebilirlik ve Gıda Güvenliği Sempozyumu”na Rusya’nın yaş meyve-sebze ihracatında çıkardığı engeller ve Türk tarımının mevcut durumu damgasını vurdu.
Sempozyumda konuşan TBMM Tarım Orman ve Köyişleri Komisyonu Başkanı Vahit Kirişçi, üretilen meyve-sebzenin sadece yüzde 5’inin ihraç edilmesine rağmen, bu yüzde 5’te yaşanan sorunların tüm ülke tarımına yansıdığını söyledi. Kirişçi, “3 dönüm arazide üretim yapan köylü ile 3 bin dönüm arazide üretim yapan çiftçimizi bir tutamayız. Tarımdaki bu dağınık tablo yüzünden ürünleri kontrol altına almakta zorlanıyoruz. Ama 1 Ocak 2009’dan itibaren yürürlüğe girecek yeni yasa ve pratik dönüşüm sonrası bu sorunları daha az yaşayacağız” dedi.
 
Bakanlıkların değil Türkiye’nin sorunu
Sempozyuma katılan Akdeniz Yaş Meyve-Sebze İhracatçı Birliği Başkanı Ali Kavak da, gıda güvenliğinde Türk tarımının geç kaldığını, ürünlerdeki kimyasal kalıntılar nedeniyle bugün Rusya ile yaşanan sorunun yarın başka bir ülke ile de yaşanabileceğini ifade etti. Kavak, “43 milyon ton üretim ile dünyada ilk 5 arasındayız. Üretici, paketlemeci, nakliyatçı ve tüccar olarak ortak hareket etmezsek ve tarımı modernleştirmezsek bu sorundan kurtulamayız” diye konuştu. Belli bir standardın yakalanamaması halinde ihracatta yaşanılan sorunların her zaman yaşanma riskinin olacağını ifade eden Kavak, sorunun bakanlıkların değil üreticisiyle kamu kurumlarıyla ve ihracatçısıyla tüm Türkiye’nin sorunu olduğunu vurguladı.
 
Zirai danışman zorunluluğu getirilmeli
Antalya Yaş Meyve-Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Mustafa Satıcı ise, hükümetin tarımı merkezileştirmek için gerekli çabayı göstermediğini belirtti. “Nasıl organize sanayi bölgeleri varsa, tarımda da üretimler merkezileşmeli ve en küçük üretim bile kayıt altına alınmalı” diyen Satıcı, konuyla ilgili bir üretici birliği yasasının çıktığını ancak bu yasanın beklentileri karşılamadığını söyledi. Satıcı, tüm yaş meyve ve sebze üreticilerine zirai danışmanla çalışma ve her ürününü kayıt altına alma zorunluluğu getirilmesi gerektiğini vurguladı. Satıcı, “Dünyada marketlerde sertifikasız meyve-sebze zaten satılmıyor. Türkiye’de de global-gap etiketi zorunluluğu getirildi. Gıda güvenliği konusunu halledersek Avrupa, Rusya ve Ortadoğu’nun meyve-sebze ambarı oluruz” dedi. Üretilen sebze ve meyvenin yüzde 95’ini Türk halkının yediğini ifade eden Satıcı, sistemli bir denetimden uzak olan üretimin iç piyasayı da risk altında tuttuğuna işaret etti.
 
 
Metro Grup güvenli gıdayla ihracatını artırdı
AB Sürecinde İzlenebilirlik ve Gıda Güvenliği Sempozyumu’nda konuşan Metro Grup Sebze-Meyve Satınalma Müdürü Nuh Taşınma, ziraat mühendislerinden oluşan bir ekiple 3.5 yıldır meyve ve sebzeyi satın aldıkları üreticileri denetlediklerini söyledi. Taşınma, “Satın aldığımız ürünlerin paketlerinde barkodlar yer alıyor. Tüketicimiz istediği an internete girerek bu barkod ile aldığı ürünün hangi sera veya tarlada yetiştiğini, hangi şirketten alındığını görebiliyor. Güvenilir gıda politikamızın da etkisiyle ihracatımız da 8 milyon dolardan 10 milyon dolara çıktı. Ancak şunu gördük ki, üreticileri denetlemek bizim işimiz olmamalı, ürünü üretici belgeli hale getirmeli” dedi. Taşınma, üreticilerin “yaptığını yaz, yazdığını yap, gerektiğinde belgele” şeklinde çalışması gerektiğini vurguladı.
 
 
Türk üreticisi zirai danışmanlığa soğuk

12 yıldır tarımsal üretim ve pazarlama faaliyeti yürüten MSG Zirai Danışmanlık firmasının sahibi Sait Güçin, tarım-gıda sektöründe zorunlu zirai danışmanlık uygulanmadıkça sistemin yerleşemeyeceğini dile getirdi. Güçin, Türkiye’de tarımsal işletmelerin küçüklüğü ve kontrollü üretimle ilgili yeterince pazar baskısının olmayışının zirai danışman tutma düşüncesinin önünde engel oluşturduğunu belirtti. “Zirai danışmanlık hizmeti alan üretici pazar odaklı, rantabl ve çevreye duyarlı ürün üretir. Sağlıklı üretim tüketici taleplerine de olumlu yansır” diyen Güçin, danışma firmayla çalışmanın üretim maliyetlerinde ve risklerinde azalma sağlayarak, dış pazarlardaki rekabet gücünü artırdığını vurguladı.

 

Kaynak: tarim.gen.tr

Köylünün sepeti AB`den sorulur

Print Friendly

Mersin`in Tarsus ilçesine bağlı Akkedik köylüleri`nin ürettiği sepetler AB`ye uyum kapsamında yasakladı. Meyve ve sebzeye zarar veriyor diye satışı engellenen sepetleri ören Akkedik köylüleri zor durumda.Mersin`in Tarsus ilçesine bağlı Akkedik köylüleri`nin ürettiği sepetler AB`ye uyum kapsamında yasakladı. Meyve ve sebzeye zarar veriyor diye satışı engellenen sepetleri ören Akkedik köylüleri zor durumda.

Tarsus kent merkezine yaklaşık 10 kilometre uzaklıkta bulunan ve üç yıl önce tahsildarın topladığı paraları ödemeyip suları kesildiği için satışa çıkarılan köy olarak adı duyulan Akkedik köylüleri, zor günler geçiriyor.

Akkedik köylüleri`nin ürettiği sepetler, AB`ye uyum kapsamında meyve ve sebzeyi zedelediği gerekçesiyle yasaklandı. Tek geçim kaynağı olarak bu işi yapan Akkedikliler`in ördükleri sepetler, kullanım dışı ilan edildiği için kimse eskisi gibi sepet satın almıyor. Akkedikliler, hale girişine izin verilmeyen ürünlerini satacak pazar bulmakta zorlanıyor.

Göç başladı

Köy muhtarı Şeref Yarasa konuyla ilgili yaptığı açıklamada, 220 haneli köyde daha önce 900 olan nüfusun, geçim sıkıntısı nedeniyle azaldığını söyledi. Yaptıkları sepetlerin, sebze ve meyve haline girişi ve buralarda kullanımının yasaklanmasıyla gençlerin çalışmak üzere farklı illere gittiğini bildiren Yarasa, diğer köylülerin de mevcut mülklerini korumak için köyde kalarak karın tokluğuna yaşadığını ifade etti. Yarasa, soyları 500 yıl öncesine dayanan atalarının göçer yaşadığı Toroslar`da sepet yapma geleneğini alternatif geçim kaynağı olmadığı için sürdürdüklerini belirterek, `1938 yılında bu köye yerleştirilen vatandaşlarımızın günümüzdeki hali gerçekten içler acısı. Daha önce, her türlü tarım ürününün toplanıp taşınması için yılda 100 bin adet sepet örerken, bu sayı şimdi 20 bine düştü` dedi. Her bir tanesi iki günde örülen sepeti 6-7 YTL`ye satabildiklerini ifade eden Yarasa, şöyle konuştu: `Kullanım amacına göre 80 ve 130 arasında değişen yük taşıma kapasitesine sahip sepetlerin kullanımı yasaklanmasaydı, geçmişte olduğu gibi aynı tempoda üretir geçimimizi sağlamayı sürdürürdük. Ama yine de AB`ye inat bu işi yapmayı sürdüreceğiz. Çünkü başka çaremiz yok.`

2008-09-25 soL

Son iki yılda dibe vuran zeytinyağı ihracatçısı gelecekten umutlu

Print Friendly

Türkiye`nin zeytinyağı ihracatı, son üç yılda 92 bin tondan 14 bin tona geriledi. Bunu, son iki yılda rekoltenin düşük olmasının etkisiyle artan fiyatlara bağlayan ihracatçılar gelecekten umutlu. Bu sene Rekolte Tahmin Heyeti`nin 160 bin ton olarak öngördüğü rekoltenin son yağmurlarla yüzde 15 artacağı belirtildi.

Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçı Birlikleri Başkanı Ali Nedim Güreli, boş geçirdikleri iki yılın sonunda tünelin ucunda ışığın göründüğünü söyledi. 2008-2009 sezonunda zeytinyağı ihracatının rekor kıracağını belirten Güreli, ihraç edecek ürün bulamadıkları için kaybettikleri pazarları kazanmalarının zaman alacağını ifade etti.

Dahilde İşleme Rejimi(DİR) kapsamında ithalata izin verilmesi taleplerinin devam ettiğini anlatan Güreli, `İki yıldır dibe vuran ihracat, yeni sezonun başlayacağı 1 Kasım`dan itibaren hızla yükselecek. Bundan sonra kaybettiğimiz pazarları kazanma ve çıktığımız raflara tekrar girmeye konsantre olacağız.` dedi.

Birlik Başkanı Güreli, gazetecilerle yaptığı sohbet toplantısında, 2008-2009 sezonu zeytin ve zeytinyağı sektörünü değerlendirdi. Rekolte tahmin heyetinin 160 bin ton olarak öngördüğü rekoltenin son yağmurlarla yüzde 15 artacağını ifade eden Ali Nedim Güreli, devreden 32 bin ton stokla Türkiye`nin elinde 200 bin tonun üzerinde zeytinyağı bulunduğuna dikkat çekti.

İki yıldır ihracatta en çok irtifa kaybeden sektör olduklarını anlatan Güreli, 2005`te 92 bin ton olan ihracatın 2006`da 47 bin, 2007`de 42 bin, 2008`de ise 14 bin tona gerilediğini hatırlattı. Zeytinyağı ihracatçılarının iki yıldır işsiz gezdiğini belirten Güreli, yeni sezonda işlerine konsantre olacaklarını ifade etti. DİR kapsamında ithalata izin istemelerinin altında ihracatın irtifa kaybetmesinin yattığını belirten Güreli, `Bu irtifa kaybını kimseye anlatamadık. Kaybettiğimiz pazarları tekrar kazanmanın mücadelesini vereceğiz. 5 YTL`ye çiftçiden zeytinyağını alıp 3 YTL`ye ihraç ederek şampiyon olunmaz. Üretici ülkelerin ihracatçıları ne yapıyorsa, bizim de aynısını yapmamız lazım.` açıklamasında bulundu.

Rekolte tahmin heyetinin, ağaç varlığını tarım il müdürlüklerinden alarak tahminde bulunduğuna dikkat çeken Güreli, 143 milyon olarak belirtilen ağaç sayısının 170 milyonun üzerinde olduğunu ifade etti. Denizli, Mersin, Antakya ve Adana`nın yeni zeytinlik bölgeleri olduğunu belirten Ali Nedim Güreli, son yıllarda dikilen ağaçların meyve vermeye başladığını, Türkiye`nin 2014 yılında 750 bin ton rekolteyle zeytinyağında İspanya`dan sonra ikinci büyük üretici olacağını vurguladı.

Dünyada yıllık ortalama 2.5 milyon ton zeytinyağı üretildiğini, bunun 1.4 milyon tonunun İspanya`ya ait olduğunu hatırlatan Güreli, `İspyanya DİR`e izin veriyor. Biz vermeyerek çiftçiyi koruduğumuzu savunuyoruz. Sezon başında fiyatlar artacak dendi, üretici yağını satmadı. Sezon sonuna gelindiğinde biz yağ bulamazken stoklarda 32 bin ton yağ var fakat iyi korunamadığı için değerleri bozuldu.` dedi. 2008-09-25 CİHAN

Yağmur kanola ekenleri sevindirdi

Print Friendly

Edirne Ziraat Odası Başkanı Cengiz Yorulmaz, “Kurak geçen bir yazın ardından yağışların başlamasıyla birlikte kanola ekimleri yapılmaya başlandı“ dedi. Yorulmaz, AA muhabirine yaptığı açıklamada, son yağışların kanola ekmek isteyenler için iyi bir fırsat olduğunu söyledi.Özellikle kanola ekimlerinde eylül ve ekim ayındaki yağışların çok önemli olduğunu belirten Yorulmaz, şunları söyledi:

“Kurak geçen bir yazın ardından yağışların başlamasıyla birlikte kanola ekimleri yapılmaya başlandı. Artık kanola rahatlıkla ekilebilir duruma gelmiştir. Ülkemizde genellikle kışlık kanola tarımı yapılmaktadır. Kanolada gelişim ve başarılı sonuç alabilmek için özellikle ekim takvimine dikkat edilmeli ve kış şartları başlamadan ekimi tamamlanmalıdır. Eğer kanola bitkisi kışa zayıf bir şekilde girerse büyük zarar görür.“

Türkiye kanola tarımının her geçen gün artış gösterdiğini ifade eden Yorulmaz, “Kanola kışın almış olduğu yağışları kaybetmeden hasat zamanını tamamlıyor. Ayçiçeğine oranla kanolanın maliyeti daha ucuz. Nazik bir bitki değil, sert şartlara dayanıklı. Devlet tarafından verilen destekleme primlerde ayçiçeğine oranla daha fazla, durum böyle olunca çiftçimiz daha az masraflı kanola bitkisine yöneliyor“ diye konuştu.

Yorulmaz, Edirneli çiftçilerin geçen yıl kanola ekiminden iyi verim aldıklarını kaydetti.

2008-09-25 www.ekoyol.com

Kalecik Karası`na yeni pazar

Print Friendly

Düşük fiyat teklifi ve şarap firmalarının alıma yanaşmaması nedeniyle üzümleri dalda kurumaya yüz tutan Kalecik Karası üreticilerine, yeni pazar imkanı doğuyor.Gestar Genel Tarım Limited Şirketi, Ankara`nın Kalecik ilçesine 2 milyon YTL`lik yatırımla meyve suyu ve konsantresi, pekmez ve sirke üretim tesisi kurdu.Üç hafta önce deneme üretimine başlayan tesis, Kalecik Karası cinsi üzümleri dallarda kurumaya yüz tutan 600 dolayındaki üretici için umut kapısı oldu.

Şirketin Genel Müdürü Hüseyin Ateş, AA muhabirine yaptığı açıklamada, 2 milyon YTL`lik tesiste, meyve suyu ve konsantresi, salça, domates suyu, pekmez ve sirke üreteceklerini bildirdi. Deneme üretimlerinin sürdürüldüğünü anlatan Ateş şunları kaydetti:

“Tarım Bakanlığına izin müracaatını yaptık, onayları bekliyoruz. Onaylar geldikten sonra üreticiden üzüm alıp, üretip, büyük içecek firmalarına meyve suyu ham maddesi, konsantresi şeklinde satacağız.

Şimdilik kendi bağımızdan faydalanıyoruz. 300 dönüm bağımız var. Toplanan üzümleri işliyoruz. Ayrıca üzümünü meyve konsantresi ve pekmez yapmak isteyenlere belli bir ücret mukabilinde hizmet veriyoruz.

Mali imkanlarımız şimdilik bu kadarına yetti. Ancak gelecek yıl her şey farklı olacak. İzinlerimizi aldıktan sonra üreticilerden de üzüm alımına başlayacağız.“

-“YENİ BİR PAZAR“-

Tesislerinin, ürünleri dalda kalan Kalecikli üreticiler için “yeni bir pazar“ anlamına geldiğini vurgulayan Ateş, şöyle konuştu:

“Tesisimiz, ürününü şarap firmalarına satan üretici için yeni bir alternatif olacak. Oradaki yerel halkın hassasiyetleri var, şaraba üzüm vermek istemiyorlar. Ancak mecburiyetten veriyorlar. Şimdi diyorlar ki (meyve suyu üretirseniz size vermek isteriz, hatta daha düşük fiyattan veririz).“

Tesisin Gıda Mühendisi Merve Karabacak ise denetim üretimlerinin başarılı bir şekilde gerçekleştirildiğini söyledi.

Kalecik Ziraat Odası Başkanı Yalçın Dikenoğlu da tesisin üretici için yeni bir umut kapısı olacağını dile getirerek, “Hep şarap üreticilerine bağımlı kalmayacağız. Gelecek yıllarda pekmez ve konsantre içecek sektörü de devreye girecek“ diye konuştu.

-ÜRETİCİLERİN SORUNU-

Kızılırmak Vadisi`nin Ankara`nın Kalecik ilçesi kesiminde yetiştirilen ve şarap üretimindeki performansıyla bilinen üzüm çeşidi Kalecik Karası`nın hasat mevsiminin sonuna yaklaşılmasına rağmen dallarda alıcı beklemesi, üreticiyi tedirgin ediyor.

İlçede, geçimini yıllardır bağcılıktan temin eden 600 ailenin tamamına yakınının, 2007 yılında 1.2 YTL olan üzümün kilogramına bu yıl 30-50 YKr önerilmesi ve şarap firmalarının alım için henüz harekete geçmemesi nedeniyle hasada başlanamadığı belirtildi. Bu nedenle, yaklaşık 20 bin dönüm arazideki üzümlerin, dallarda yer yer kurumaya yüz tuttuğu bildirildi.

2008-09-25 Zaman